Jak korzystnie wykupić samochód z leasingu?

Po leasingu operacyjnym auto można oddać albo wykupić. Przy wykupie decydujesz od razu: auto zostaje w firmie albo trafia do majątku prywatnego. Od tego zależą VAT, koszty i podatek przy sprzedaży.

Tekst dotyczy przedsiębiorców w PIT (stan na październik 2026 r.). Spółki z o.o. i leasing finansowy mają inne zasady. Skutki podatkowe policzysz w kalkulatorze podatkowym leasingu.

Co znajdziesz w artykule?

Cena wykupu

Cenę ustala umowa. Ustawa o PIT nie wyznacza minimum, ale gdy cena jest niższa od hipotetycznej wartości netto auta (wartość początkowa pomniejszona o amortyzację ze współczynnikiem 3), przychód leasingodawcy ustala się według wartości rynkowej (art. 23c pkt 1 i art. 23a pkt 6 ustawy o PIT).

Leasing jest operacyjny podatkowo, gdy umowa trwa co najmniej 40% normatywnego okresu amortyzacji (dla aut osobowych 2 lata), a opłaty bez VAT pokrywają wartość początkową (art. 23b ust. 1).

Wykup prywatny: jak to wygląda?

Kupujesz auto od leasingodawcy jako osoba fizyczna i nie wpisujesz go do ewidencji środków trwałych. Ustawa o PIT tego nie zabrania.

VAT

VAT z faktury wykupowej przy wykupie prywatnym nie podlega odliczeniu. KIS (0112-KDIL1-2.4012.240.2024.1.DS) uznała, że wykup do majątku prywatnego i darowizna nie były czynnością opodatkowaną VAT po stronie przedsiębiorcy.

Sprzedaż po wykupie: zasada 6 lat

Dla aut wykupionych po 31 grudnia 2021 r. sprzedaż przed upływem 6 lat jest przychodem z działalności, jeśli auto było używane w firmie w leasingu operacyjnym (art. 14 ust. 2 pkt 19 i art. 10 ust. 2 pkt 4 ustawy o PIT). Okres liczy się od pierwszego dnia miesiąca po wycofaniu auta z działalności, a przy wykupie prywatnym według Biznes.gov.pl od wykupu.

Przykład: wykup w marcu 2026 r., sprzedaż poza PIT od 1 kwietnia 2032 r. Przy wykupach do końca 2021 r. wystarczało pół roku od końca miesiąca wykupu.

Przychód to cena sprzedaży. Gdy jest wyraźnie niższa od rynkowej, urząd może przyjąć wartość rynkową (art. 14 ust. 2 pkt 19 odsyła do art. 19). Ustawa nie mówi wprost, czy cenę wykupu zaliczysz wtedy do kosztów, więc ustal to z księgowym przed sprzedażą.

PCC

Gdy auto sprzedaje osoba prywatna, kupujący płaci 2% PCC. Sprzedaż z VAT nie podlega PCC (art. 2 pkt 4 lit. a, art. 4 pkt 1 i art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o PCC).

Jazda autem prywatnym w firmie

Przy użyciu w działalności zaliczasz do kosztów 20% wydatków eksploatacyjnych (art. 23 ust. 1 pkt 46 ustawy o PIT) i odliczasz 50% VAT od nich (art. 86a ust. 1 ustawy o VAT).

Wykup na firmę

VAT

Odliczasz 50% VAT z faktury wykupowej (art. 86a ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT). Odliczenie 100% jest możliwe tylko przy użyciu wyłącznie firmowym. Potrzebna jest kilometrówka i informacja VAT-26 do 25. dnia miesiąca po miesiącu pierwszego wydatku. Po terminie pełne odliczenie liczy się od miesiąca złożenia informacji (art. 86a ust. 3, 4, 12 i 13). Zmiana sposobu użycia w ciągu 60 miesięcy oznacza korektę VAT (art. 90b).

PIT: wartość początkowa i amortyzacja

Wartość początkowa to cena netto plus nieodliczony VAT (art. 22g ust. 1 pkt 1 i ust. 3). Stawka amortyzacji aut osobowych to 20% rocznie. Wydatek do 10 000 zł możesz od razu zaliczyć do kosztów (art. 22d ust. 1).

Odpisy są kosztem do limitu wartości auta (art. 23 ust. 1 pkt 4). Dla aut wpisanych do ewidencji od 1 stycznia 2026 r. limit wynosi:

100 000 zł dla aut spalinowych o emisji CO₂ co najmniej 50 g/km,
150 000 zł dla aut o emisji CO₂ poniżej 50 g/km,
225 000 zł dla aut elektrycznych i wodorowych.

Auta wpisane wcześniej mają dawny limit 150 000 zł (art. 30 ustawy z 2 grudnia 2021 r., Dz.U. poz. 2269). Emisję CO₂ bierze się z Centralnej Ewidencji Pojazdów.

Koszty eksploatacji

Przy użyciu także prywatnym zaliczasz do kosztów 75% wydatków (art. 23 ust. 1 pkt 46a) i odliczasz 50% VAT. Do wydatków wlicza się nieodliczony VAT (art. 23 ust. 5a). Bez ewidencji przebiegu uznaje się użycie mieszane (art. 23 ust. 5f).

Sprzedaż i wycofanie z firmy

Dochód ze sprzedaży to cena minus niezamortyzowana część wartości początkowej (art. 24 ust. 2). Sprzedaż jest zwykle opodatkowana VAT i nie podlega PCC.

Przeniesienie auta do majątku prywatnego nie daje przychodu w PIT, ale sprzedaż przed upływem 6 lat od pierwszego dnia miesiąca po wycofaniu jest przychodem z działalności (art. 10 ust. 2 pkt 3 i 4). Dla VAT wycofanie to dostawa towarów, jeśli przy zakupie przysługiwało odliczenie choćby w części (art. 7 ust. 2 ustawy o VAT).

Faktura wykupowa: jak powinna poprawnie wyglądać?

Dane nabywcy ustal z leasingodawcą przed wystawieniem faktury. Najprościej: firma z NIP przy wykupie do firmy, osoba prywatna przy prywatnym. Sama faktura na NIP nie wprowadza auta do firmy, decyduje wpis do ewidencji i sposób użycia. VAT odliczysz tylko wtedy, gdy auto służy działalności.

Darowizna

Auto można podarować bliskiej osobie. Od podatku od spadków i darowizn zwolnieni są małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha, jeśli zgłoszą nabycie urzędowi skarbowemu w ciągu 6 miesięcy na formularzu SD-Z2 (art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn).

Obdarowany rozlicza sprzedaż ogólnie: przed upływem pół roku od końca miesiąca nabycia to przychód (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d ustawy o PIT). Zasada 6 lat dotyczy sprzedaży przez samego przedsiębiorcę.

Gdy auto było w firmie, darowizna jest dla VAT dostawą towarów, jeśli odliczenie przysługiwało choćby w części (art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT). Dlatego poprzedza się ją wykupem prywatnym.

Ta ścieżka bywała przedmiotem prac legislacyjnych. W ustawie o PIT z października 2026 r. ograniczenia nie ma, ale przed darowizną sprawdź przepisy u księgowego.

Co wybrać

Wykup prywatny ma sens, gdy zatrzymasz auto na ponad 6 lat albo przekażesz je w rodzinie. Wykup na firmę, gdy auto służy głównie działalności i chcesz odliczać VAT oraz amortyzację.

Wariant ustal z księgowym przed podpisaniem protokołu odbioru. Nowe auto możesz porównać w kalkulatorze leasingowym.

Źródła

Stan na 28 października 2026 r. Tekst nie zastępuje porady podatkowej.